erasitexnis.com · Ελληνικός οδηγός ψαρέματος

Παγκόσμια

Πώς τα ψάρια μπορούν να αποτελέσουν μέρος ενός πιο βιώσιμου μέλλοντος τροφίμων*

Λαυράκια
Λαυράκια ιχθυοτροφείου

Τα ψάρια και άλλα θαλασσινά συχνά , παραβλέπονται από περιβαλλοντικά συνειδητά.

Aλλά νέα έρευνα γνωστή ως Blue Food Assessment δείχνει ότι μπορούν να αποτελέσουν μέρος της αντιμετώπισης των διπλών προκλήσεων της κλιματικής αλλαγής και της επισιτιστικής ασφάλειας. Η φετινή Σύνοδος Κορυφής των Ηνωμένων Εθνών για τα Συστήματα Τροφίμων περιλαμβάνει «μπλε τρόφιμα», ψάρια, οστρακοειδή και άλλα τρόφιμα που εκτρέφονται στο νερό, για να συμπληρώσει αυτά των «πράσινων τροφών», εκείνων που προέρχονται από τη γη, φυτά και ζώα.

Οι πέντε ερευνητικές εργασίες από περισσότερους από εκατό επιστήμονες με επικεφαλής τα πανεπιστήμια της Στοκχόλμης και του Στάνφορντ υπογραμμίζουν πώς θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τα υδρόβια τρόφιμα τις επόμενες δεκαετίες για την αντιμετώπιση του υποσιτισμού, τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος του συστήματος τροφίμων και την παροχή βιοπορισμού – που απηχούν πολλές άλλες εργασίες που έχουν έχει γίνει σε αυτόν τον τομέα.

Η αύξηση, η επεξεργασία και η διανομή τροφίμων συμβάλλει ένα τεράστιο ποσοστό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που αποτελούν την υποκείμενη αιτία της κλιματικής αλλαγής, ενώ τεράστιος αριθμός ανθρώπων εξακολουθεί να υποφέρει από υποσιτισμό, παχυσαρκία και μερικές φορές και τα δύο. Ορισμένα θαλασσινά έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν στους ανθρώπους διατροφή υψηλής αξίας .

Όμως, η έρευνα δείχνει ότι υπάρχουν σημαντικές διαφοροποιήσεις στις κλιματικές επιπτώσεις και την περιεκτικότητα σε μικροθρεπτικά συστατικά τόσο των εκτρεφόμενων όσο και των άγριων ψαριών, που επηρεάζονται από τα είδη, το μέγεθος και το σύστημα. Οι επιστήμονες μόλις αρχίζουν να κατανοούν αυτά και τις πιθανές αντισταθμίσεις.

Το πρόβλημα είναι ότι όλα τα θαλασσινά συσσωρεύονται συχνά, καθιστώντας δύσκολη τη σύγκριση με ακρίβεια με άλλες πηγές τροφίμων. Ενώ είμαστε σε θέση να βγάλουμε κάποια συμπεράσματα για το ποια θαλασσινά είναι καλύτερα για εμάς, η εικόνα είναι συνήθως περίπλοκη και δεν έχουμε πάντα όλα τα δεδομένα που χρειαζόμαστε.

Τα πιο συχνά εκτρεφόμενα είδη παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένου του κυπρίνου, της πέστροφας, του σολομού, του γατόψαρου και της τιλάπιας, έχουν περιβαλλοντικές επιπτώσεις συγκρίσιμες με εκείνες του κοτόπουλου, του πιο αποδοτικού και ευρέως καταναλωμένου κρέατος – και πολύ χαμηλότερες από αυτές του βοδινού κρέατος ή του αρνιού. Αλλά το πώς εκτρέφονται τα ψάρια μπορεί να κάνει τη μεγάλη διαφορά. Για παράδειγμα, οι κυπρίνοι που τροφοδοτούν με φίλτρο στα συστήματα γλυκού νερού έχουν χαμηλότερες εκπομπές άνθρακα ανά μερίδα, αλλά τα σαρκοφάγα θαλάσσια ψάρια όπως το λαβράκι έχουν πολύ υψηλότερες εκπομπές.

Μοντέρνα Μηχανότρατα

Περισσότερα από τα μισά θαλασσινά που καταναλώνονται παγκοσμίως εξακολουθούν να αλιεύονται και όχι να καλλιεργούνται και υπάρχει σημαντικό εύρος εκπομπών άνθρακα που σχετίζεται με τη διαφορετική αλιεία, αντανακλώντας σε μεγάλο βαθμό τις διαφορετικές μεθόδους που χρησιμοποιούνται και την αφθονία των αποθεμάτων. Τα εκτρεφόμενα ψάρια μπορούν να γίνουν πιο φιλικά προς το περιβάλλον εάν χρησιμοποιούνται λιγότερες ζωοτροφές για την παραγωγή της ίδιας ποσότητας καταναλωμένου προϊόντος.

Εν τω μεταξύ, ορισμένα μη εκτρεφόμενα είδη εκτροφής μπορούν επίσης να έχουν θετικό αντίκτυπο στο περιβάλλον. Για παράδειγμα, τα μύδια, οι αχιβάδες και τα στρείδια φιλτράρουν τη φυσική τροφή από το νερό, αφαιρώντας τα περιττά θρεπτικά συστατικά.

Υπάρχει επίσης μια έντονη διαφορά στην ποικιλία της υδατοκαλλιέργειας σε σύγκριση με αυτήν στην ξηρά. Ενώ μόνο μια χούφτα εκτρεφόμενων ζώων (κοτόπουλο, χοίροι, πρόβατα και βοοειδή) παρέχουν το μεγαλύτερο μέρος του κρέατος που τρώνε οι άνθρωποι, περισσότερα από 400 είδη υδρόβιων ζώων εκτρέφονται τώρα. Μια μεγαλύτερη ποικιλία τροφίμων και πηγών για αυτό συμβάλλει στη βελτίωση της επισιτιστικής ασφάλειας καθώς και στη διασπορά κινδύνων για τους αγρότες. Και, κρίσιμα, αυτή η βιοποικιλότητα μπορεί να υποστηρίξει πιο διαφορετικές και θρεπτικές δίαιτες.

Πηγή διατροφής
Όπως επισημαίνει μία από τις νέες μελέτες, πολλά είδη ψαριών και θαλασσινών είναι πλούσια σε σημαντικά θρεπτικά συστατικά, τα οποία μπορούν να του δώσουν ένα ξεχωριστό πλεονέκτημα έναντι του κρέατος με παρόμοια ή υψηλότερη περιβαλλοντική επίπτωση. Σε σύγκριση με το κοτόπουλο, η πέστροφα έχει περίπου 19 φορές περισσότερα Ω-3 λιπαρά οξέα. Τα στρείδια και τα μύδια έχουν 76 φορές περισσότερη βιταμίνη Β-12 και πέντε φορές περισσότερο σίδηρο. Και ο κυπρίνος έχει εννέα φορές περισσότερο ασβέστιο.

Τα διατροφικά οφέλη των υδρόβιων τροφίμων είναι ιδιαίτερα σημαντικά για τις γυναίκες, οι οποίες ωφελούνται περισσότερο από τους άνδρες από την αυξημένη κατανάλωση σε σχεδόν τριπλάσιο αριθμό χωρών που μελετήθηκαν, διαπίστωσε η έρευνα.
Ως εκ τούτου, τα θαλασσινά μπορούν να είναι κρίσιμα για τη μείωση του υποσιτισμού μεταξύ των ομάδων κινδύνου παγκοσμίως, όπως τα παιδιά και οι έφηβες γυναίκες. Για καλύτερη κατάσταση, η αντικατάσταση του ψαριού με κρέας μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο κακής υγείας που σχετίζεται με καρδιαγγειακές και άλλες ασθένειες.

Αλλά και πάλι, η εικόνα είναι περίπλοκη. Για παράδειγμα, τα μικρά ψάρια που τρώγονται ολόκληρα είναι γενικά πιο θρεπτικά από το να τρώνε μόνο φιλέτα. Τα ψάρια συχνά προωθούνται ως υγιή λόγω των υψηλών επιπέδων απαραίτητων ω-3 λιπαρών οξέων που περιέχουν ορισμένα είδη. Αλλά η μεγαλύτερη διαιτητική αξία θα προέλθει από την κατανάλωση ποικίλης ποικιλίας θαλασσινών για την απόκτηση ενός ευρύτερου φάσματος μικροθρεπτικών συστατικών.

Παγκόσμιες κλιματικές προκλήσεις και ψάρια
Ωστόσο, παραμένουν πολλές προκλήσεις για τα θαλασσινά να εκπληρώσουν τις δυνατότητές τους ως πηγές τροφίμων χαμηλού αντίκτυπου και υψηλής διατροφής για μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού. Για να έχουμε φιλική προς το κλίμα αλιεία, πρέπει να ενθαρρύνουμε την πιο βιώσιμη ανάπτυξη της βιομηχανίας και να προστατεύσουμε τα μέσα διαβίωσης των ψαράδων και των αγροτών μικρής κλίμακας. Η παρακινημένη παραγωγή και εμπορία ψαριών θα μπορούσε να μειώσει τις τιμές, διασφαλίζοντας ότι οι φτωχότεροι άνθρωποι μπορούν ακόμα να αντέξουν οικονομικά θαλασσινά καθώς τα εισοδήματα άλλων ανθρώπων αυξάνονται και η ζήτηση αυξάνεται.

Αλλά αυτή η τελευταία έρευνα φέρνει πειστικά στοιχεία στον πίνακα για το πόσο καλές επιλογές ψαριών και θαλασσινών μπορούν να είναι τόσο καλές για τους ανθρώπους και τον πλανήτη και θα είναι σημαντικές για να διασφαλιστεί ότι θα γίνουν ένα μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας διατροφής.

Jack Marley

Σημείωση: Η νομοθεσία και οι τοπικές απαγορεύσεις μπορεί να αλλάξουν. Ελέγχετε πάντα τις ανακοινώσεις των αρμόδιων αρχών.