erasitexnis.com · Ελληνικός οδηγός ψαρέματος

Από την Ακτή

Ξεμπερδεύοντας τις πετονιές *

Στον χαοτικό κόσμο της πετονιάς και στην πληθώρα παραγωγής αυτού του είδους από τις διάφορες εταιρίες, είναι σίγουρο ότι όχι μόνο ένας νέος ψαράς αλλά και κάποιος που ασχολείται αρκετά χρόνια με το ψάρεμα, μοιάζει χαμένος σε αυτόν τον κυκεώνα.

Αν πάμε ένα αιώνα πίσω, οι τότε ψαράδες δεν μπορούσαν να διανοηθούν τους τρόπους, τις τεχνικές, αλλά και τα υλικά που χρησιμοποιούμε σήμερα για το ψάρεμα. Στις αρχές του εικοστού αιώνα το ψάρεμα γινόταν με κλωστές. Τα υλικά κατασκευής τους ήταν λινό, μετάξι και βαμβάκι. Αυτές έπρεπε να τις φροντίζουν πολύ τακτικά με πλύσιμο και άπλωμα για να στεγνώσουν και να μην σαπίσουν. Αρκετά χρόνια μετά έκαναν την εμφάνιση τους οι πρώτες πετονιές. Μπαίνοντας σήμερα σε ένα κατάστημα ειδών αλιείας, θα βρούμε πολλά και διάφορα είδη από αυτές.
Ανάλογα με το είδος του ψαριού στο οποίο απευθυνόμαστε, την τεχνική, τις καιρικές συνθήκες αλλά και διάφορους άλλους παράγοντες, τα παρακάτω χαρακτηριστικά θα μας βοηθήσουν να κάνουμε την σωστή επιλογή.
Διάμετρος
Η διάμετρος καθορίζει τη δύναμη της πετονιάς και την διάρκεια ζωής της. Ο αριθμός σε κιλά ή λίμπρες αναφέρεται στην δύναμη της. Για παράδειγμα, μια πετονιά δυο κιλών έχει εκτιμηθεί για να κρατήσει ένα ψάρι δυο κιλών.
Υλικά κατασκευής

Nylon Monofilament
Αποτελείται από μια κλωστή που δημιουργείται από λιωμένο πλαστικό. Οι καλής ποιότητας πετονιές «Nylon Monofilament»
είναι ακριβότερες, γιατί υπόκεινται σε πολλές δοκιμασίες ποιότητας και βελτίωσης.
Co filament
Αποτελείται από ένα εσωτερικό nylon και ένα εξωτερικό περίβλημα ινών κοβαλτίου, που προσθέτει αντοχή χωρίς να μειώνει την ευαισθησία και την δύναμη.
Fused Lines
Αποτελείται από πολλές ίνες πολυαιθυλενίου ενωμένες για να φτιαχτεί μια πετονιά πολύ λεπτή, μεγάλης αντοχής στο ξέφτισμα και με μεγάλη ευαισθησία.
Braided Lines
Είναι γνωστές και ως «Dacron» όπου αποτελούσε κάποτε την καλύτερη πετονιά, μέχρι την ανακάλυψη του nylon που σχεδόν το εξαφάνισε από την αγορά.
Fluorocarbon
Πρόκειται για την πιο πρόσφατη εφεύρεση στην κατασκευή πετονιάς.. Είναι κατασκευασμένη από ένα πολυμερές σώμα φθορίου με άνθρακα. Αυτή η πετονιά προσφέρει αρκετά πλεονεκτήματα και γι αυτό προτιμάται από τους περισσότερους ψαράδες.

Αορατότητα
Πλησιάζει πιο κοντά στο διαθλαστικό δείκτη του νερού, έτσι γίνεται ουσιαστικά αόρατη κάτω από το νερό και προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα στο ημερήσιο ψάρεμα.

Διάρκεια
Οι υπεριώδεις ακτίνες του ήλιου δεν έχουν επιπτώσεις στην πετονιά, με αποτέλεσμα την μεγαλύτερη διάρκεια ζωής της.
Δύναμη
Η fluorocarbon πετονιά δεν απορροφά το νερό, έτσι κρατά την δύναμη της. Μερικοί κατασκευαστές λένε, ότι οι monofilament πετονιές χάνουν 10-20 τοις εκατό της δύναμης τους, λόγω της απορρόφησης του νερού.

Ακαμψία
Η fluorocarbon πετονιά έχει επίσης χαμηλή ελαστικότητα με μεγάλη ευαισθησία. Η ακαμψία που διαθέτει σημαίνει επίσης ότι η πετονιά δεν επιπλέει και βυθίζεται πιο γρήγορα.
Αν επιλέξουμε μια αόρατη πετονιά fluorocarbon θα πρέπει να λάβουμε υπόψη  ότι είναι χαμηλότερης αντοχής από μια απλή με ίδια διάμετρο. Για να αντισταθμίσουμε αυτή την διαφορά, θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε μεγαλύτερης διαμέτρου νούμερα.

΄Αλλα χαρακτηριστικά

Υπάρχουν πετονιές που στη συσκευασία τους αναγράφουν την ένδειξη  «High Knot Strength» που σημαίνει επιπλέον δύναμη στον κόμπο.

Στις πετονιές που αναφέρουν επάνω στη συσκευασία τους, «High Durability» πρέπει να γνωρίζουμε ότι ο κατασκευαστής, αναφέρεται στην μακρά διάρκεια ανθεκτικότητας της πετονιάς. Δηλαδή, θα χρειαστεί περισσότερος χρόνος μέχρι να την αντικαταστήσουμε.

Σε άλλες πάλι θα προσέξουμε ότι αναγράφουν «High ή Low Memory». Στην πρώτη περίπτωση, σημαίνει ότι η
πετονιά έχει υψηλή μνήμη ,δηλαδή αν βιρινιάσει ή κατσαρώσει, δύσκολα θα επανέλθει στην αρχική της μορφή.
Στην δεύτερη περίπτωση, η Low Memory σημαίνει ότι αν την τεντώσουμε, μετά από ένα μπέρδεμα ή κατσάρωμα, θα ισιώσει και θα συνεχίσουμε το ψάρεμα, χωρίς να χρειαστεί να την αντικαταστήσουμε.

Ένα άλλο αναγραφόμενο χαρακτηριστικό είναι η «Sinking» και η «Floating» δηλαδή βυθιζόμενες και επιπλεουσες πετονιές. Αν δηλαδή στα πρώτα μέτρα, που έχουμε επιλέξει να ψαρέψουμε, υπάρχουν βράχια με κίνδυνο να σκαλώσει η πετονιά μας, η χρήση μιας επιπλεουσας είναι η πιο κατάλληλη. Στην αντίθετη περίπτωση που ψαρεύουμε σε βυθούς με άμμο, ενδείκνυται μια  «Sinking» πετονιά, με την οποία θα έχουμε πιο άμεσο κάρφωμα.

Σε άλλες πάλι θα δούμε να αναγράφουν επάνω στην ετικέτα συσκευασίας, το χαρακτηριστικό «soft» η «strong». Ας εξετάσουμε τώρα, για ποιους λόγους και πότε  θα πρέπει να επιλέξουμε μια σκληρή, ή μια μαλακιά πετονιά. Στην περίπτωση που το καλάμι είναι σκληρό και με μεγάλο action, η επιλογή μιας «soft» πετονιάς, θα μας γλιτώσει σε πολλές περιπτώσεις από κάποιο σχίσιμο του ψαριού. Αν έχει πιαστεί επιπόλαια από τα χείλη, και αφού το καλάμι μας δεν μας παρέχει την ελαστικότητα και τις παραβολές στα απότομα κεφάλια του ψαριού, τον ρόλο αυτό αναλαμβάνει η μαλακιά πετονιά. Αντίθετα αν χρησιμοποιούμε ένα πολύ μαλακό και παραβολικό καλάμι, τότε θα επιλέξουμε μια «strong» πετονιά. Με αυτό τον τρόπο, πετυχαίνουμε  πιο αποτελεσματικό κάρφωμα του ψαριού στην άλλη άκρη. Έτσι μας δίνεται η δυνατότητα, να  κατευθύνουμε πιο εύκολα το ψάρι για να το βγάλουμε έξω, ειδικά αν ψαρεύουμε σε βραχώδη βυθό.

Χρώματα και πετονιές
Ένα άλλο χαρακτηριστικό της πετονιάς είναι ο χρωματισμός της. Πάντα απέφευγα να χρησιμοποιώ χρωματιστές πετονιές για μάνα, νομίζοντας ότι τα ψάρια μπορούν να τις διακρίνουν. Έτσι διάλεγα είτε διάφανες, ή στις αποχρώσεις του μπλε. Το εμπόριο όμως κατακλύστηκε από μισινέζες διαφόρων χρωμάτων, όπως το κόκκινο, το πορτοκαλί, το κίτρινο και διάφορα άλλα. Αφού διάβασα και έμαθα για τα χρώματα και πώς τα βλέπουν τα ψάρια, (ειδικά για το κόκκινο, ισχύει ότι από το βάθος των 5-6 μέτρων δεν μπορούν να το ξεχωρίσουν) τις χρησιμοποίησα, χωρίς να έχω διαφορά στην απόδοση του ψαρέματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα με βοήθησαν, όπως δηλαδή να τις διακρίνω πιο εύκολα το βράδυ (προτείνονται για μάνα).
Όσον αφορά τα χρώματα για παράμαλλα μπορούμε να επιλέξουμε τα παρακάτω.
Καφέ: για νύχτα και θολά νερά.
Πράσινη: για νερά με φύκια και σε μεγάλο βάθος.
Μπλε: όταν έχει ηλιοφάνεια, είναι σχεδόν αόρατη κάτω από το νερό.
Διάφανη: για καθαρά νερά.

Πετονιά και αγκίστρι
Στα πρώτα μου βήματα σε αυτό το χόμπι, είχα την απορία αλλά και κάποιους ενδοιασμούς, αν η διάμετρος της πετονιάς έδενε αρμονικά με τα νούμερα των αγκιστριών, που επέλεγα για να ψαρέψω. Δεν ήταν λίγες οι φορές, που σε μεγάλη διάμετρο πετονιάς, έδενα μικρά αγκιστράκια. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα η παλέτα του αγκιστριού, να γλιστράει από τον κόμπο και να χάνω αρκετά ψάρια. ¶λλες πάλι φορές έκανα το αντίθετο, βάζοντας μεγάλο νούμερο αγκίστρι σε μικρή διάμετρο πετονιάς και μη έχοντας την εμπειρία, με λεπτές πετονιές να χάνω μεγάλα ψάρια. Ο πίνακας σχέσης πετονιάς-αγκιστριού, θα μας βοηθήσει να επιλέξουμε και να κάνουμε την σωστή συσχέτιση αυτών των δυο.
Δεν μπορούμε να τον λάβουμε σαν κανόνα και να πούμε ότι αυτά τα νούμερα αγκιστριού, δένουν αποκλειστικά με αυτές τις διαμέτρους πετονιάς, αλλά γενικά μπορούμε να τον χρησιμοποιήσουμε  σαν «μπούσουλα», χωρίς να ξεφεύγουμε κατά πολύ από αυτόν.

Χρήσιμα
Αν τα καρούλια με τις πετονιές, που πρόκειται να φυλάξουμε για μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν έχουν συσκευασία μπορούμε να τα βάλουμε μέσα σε ένα κουτί. Για να διατηρούμε σε καλή κατάσταση τις πετονιές, θα πρέπει να τις έχουμε μέσα στην συσκευασία τους και σε μέρος δροσερό, που δεν τις βλέπει ο ήλιος.
Αυτό που πρέπει να γνωρίζουμε είναι ότι, μετά από κάθε ψάρεμα,  πρέπει να πλένουμε τις πετονιές του μηχανισμού με γλυκό νερό. Αν δεν το κάνουμε, τότε στο επόμενο ψάρεμα και από την πρώτη κιόλας βολή που θα επιχειρήσουμε, θα έχουμε το αποτέλεσμα του μπλεξίματος της πετονιάς, στον πρώτο οδηγό του καλαμιού. Αυτό συμβαίνει, γιατί η πετονιά αποκτά μια σκληρότητα από το αλάτι που την περιβάλει, με αποτέλεσμα να γίνεται πιο δύσκαμπτη.
Η συσκευασία της πετονιάς δεν αναφέρει ημερομηνία λήξης. Είναι όμως γνωστό ότι με τον καιρό αλλοιώνονται κάποια από τα χαρακτηριστικά τους.  Γι αυτό το λόγο πρέπει το κατάστημα από το οποίο θα τις προμηθευτούμε να έχει μεγάλη κατανάλωση ώστε να είμαστε σίγουροι ότι η πετονιά που θα αγοράσουμε δεν ήταν αποθηκευμένη για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Παναγιώτης Μαλωμύτης

Σημείωση: Η νομοθεσία και οι τοπικές απαγορεύσεις μπορεί να αλλάξουν. Ελέγχετε πάντα τις ανακοινώσεις των αρμόδιων αρχών.