Το κεφάλι ή καβεδάνος («Leuciscus cephalus») είναι διαδομένο σ’ όλα σχεδόν τα νερά της Ευρωπαϊκής ηπείρου και είναι κοινό στα περισσότερα απ’ αυτά: λίμνες, ποτάμια, χείμαρροι είναι η πατρίδα από λεγεώνες καβεδάνου κάθε μεγέθους και διαστάσεων.
Το σχήμα του σώματος είναι επίμηκες και ταυτόχρονα γεροδεμένο, πράγμα που δηλώνει μεγάλη δύναμη και ακούραστο ψάρι. Η ταχύτητα και η αντοχή στην πραγματικότητα χαρακτηρίζουν τον καβεδάνο σε σχέση με άλλα ψάρια, που με την πρώτη ματιά, θα μπορούσαν να φανούν ακόμα και ανώτερα. Έχει γερό κεφάλι και μέσου μεγέθους στόμα κατάλληλο τόσο να παίρνει όσο και να ρουφάει.
Αυτό καθορίζει τη δυνατότητα αυτού του ψαριού να τρέφεται με οποιαδήποτε τροφή. Το κεφάλι είναι μεγάλο αλλά όχι δυσανάλογο σε σχέση με το σώμα. Σε ορισμένα μέρη συναντιούνται ψάρια με μικρό κεφάλι, ενώ σε άλλες περιοχές το κεφάλι είναι σημαντικά ανεπτυγμένο σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα. Το στόμα είναι αρκετά δυνατό και ο μηχανισμός μασήματος έχει 7 «δόντια» στον φάρυγγα ικανά να κομματιάσουν και να λιώσουν τροφές ακόμα και πολύ σκληρές.
Τα πτερύγια, αν και δεν είναι υπερβολικά ανεπτυγμένα είναι αρκετά πλατιά και κατάλληλα για συνεχές κολύμπι. Ο καβεδάνος αναπαράγεται προπάντων τους ζεστούς μήνες, απ’ το Μάιο μέχρι το τέλος του Ιουνίου. Φυσικά υπάρχουν εξαιρέσεις σ’ αυτά τα όρια, με την έννοια πως εκεί που τα νερά είναι πιο ζεστά, η αναπαραγωγή γίνεται ακόμα και τον Απρίλιο, ενώ στα πιο κρύα γίνεται στο τέλος Ιουνίου ή ακόμα μερικές φορές και τα μέσα Ιουλίου. Τα θηλυκά δεν εναποθέτουν μεγαλύτερο αριθμό από 60.000 -80.000 αυγά, αλλά μια θηλυκιά που ζυγίζει περίπου 300-400 γραμμάρια εναποθέτει 20-30.000 αυγά. Αυτά είναι σχετικά μεγάλα και κάθονται στο βυθό όπου κολλούν γερά σε οποιοδήποτε στήριγμα.
O καβεδάνος βρίσκεται παντού και στα νερά του κάμπου ιδιαίτερα τόσο στα ρεύματα όσο και στα ήρεμα νερά σε μέρη χωρίς καθόλου βλάστηση όσο και στα πλούσια νερά σε φύκια. Πιο συγκεκριμένα, βρίσκουμε μεγάλους καβεδάνους ανακατεμένους με άλλους μικρότερου μεγέθους κοντά στις τεχνητές όχθες τους μώλους, τα τόξα των γεφυρών και ιδιαίτερα στα βαθιά νερά με αργό ρεύμα. Αν κι ο καβεδάνος προτιμά αυτές τις τοποθεσίες βυθού με απότομες όχθες, όπου τα εμπόδια αποτελούν μια σίγουρη προστασία απέναντι στους πολυάριθμους φυσικούς εχθρούς του αυτό το ψάρι αποφεύγει σχεδόν πάντα να καταφύγει εκεί αλλά τις περισσότερες φορές προτιμά όταν καταδιώκεται να τραπεί σε φυγή προς τα ανοιχτά νερά.
Ο καβεδάνος τρέφεται αδιάκριτα με έντομα με κάμπιες με απορρίμματα, με ουσίες που προέρχονται απ’ τους οχετούς με υδρόβια φυτά, με έντομα που πέφτουν στην επιφάνεια και όταν έχει φτάσει σε ορισμένο μέγεθος τρέφεται και με αυγά ψαριών καθώς και με μικρά ψάρια. Αυτό το ψάρι φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στη γεύση του γλυκού και γι’ αυτό το λόγο του αρέσουν τα ζυμάρια που έχουν κατασκευαστεί με την προσθήκη ζάχαρης ή ζαχαρίνης. Είναι άπληστος για το αίμα δόλωμα με το οποίο οι πιο έμπειροι ψαράδες του κάμπου επιτυγχάνουν τα πιο σημαντικά αποτελέσματα.



