erasitexnis.com · Ελληνικός οδηγός ψαρέματος

Δολώματα

Γαύρος (Engraulidae).*

Ο τρόπος που δολώνεται δεν διαφέρει από εκείνο της σαρδέλας.Κόβοντας το Γαύρο φιλέτο γίνεται ένα από τα καλύτερα δολώματα για τη ζαργάνα. Ο αποτελεσματικότερος τρόπος που χρησιμοποιείται είναι το παραγάδι. Το κυνηγούν όλα τα σπαροειδή, τα λυθρίνια, οι μπαλάδες, οι στείρες και οι σφυρίδες. Ο γαύρος (επιστημονική ονομασία: Engraulis encrasicolus, Εγγραυλίς η εγκρασίχολος) είναι ψάρι που ανήκει στην οικογένεια των Εγγραυλίδων (Engraulidae). Γνωστό ήδη από την αρχαιότητα, οι αρχαίοι Έλληνες το αποκαλούσαν ἀφύη, ενώ στη σύγχρονη εποχή έχει επίσης τις ονομασίες αντζούγια ή χαψί

Το μήκος του γαύρου φθάνει μέχρι τα 20 εκατοστά. Η ράχη και τα πλευρά του είναι πρασινογάλαζα, ενώ η κοιλιά του είναι λευκή προς το ασημί και γυαλιστερή. Το σώμα του είναι στενόμακρο, το ρύγχος του μακρύ και το πάνω σαγόνι του εξέχει μακρύτερο. Το στόμα του φθάνει μέχρι πίσω από τα μάτια, φέροντας μικρά και μυτερά δόντια. Φέρει ένα ραχιαίο πτερύγιο, ένα θωρακικό χαμηλά, το κοιλιακό αντικριστά του ραχιαίου, ένα μικρό τριγωνικό εδρικό καθώς και διχαλωτή ουρά. Ομοιάζει με τη σαρδέλα.

Ζει σε ζεστές περιοχές, κατά κοπάδια και περισσότερο στον αφρό ειδικά την Άνοιξη και το Καλοκαίρι. Το Χειμώνα αντίθετα παραμένει στο βυθό σε βάθος 100-200 μέτρα, εξ ου και η αλιεία τους την περίοδο αυτή είναι περιορισμένη. Τρέφεται με μικροσκοπικά μαλακόστρακα και το γόνο άλλων ψαριών. Όταν ζεστάνει ο καιρός πλησιάζει τις ακτές για ν΄ αφήσει τ΄ αυγά του, που επιπλέουν μαζί με το πλαγκτόν.

Στις ελληνικές θάλασσες υπάρχουν άφθονοι που ψαρεύονται από τα τέλη Αυγούστου και μετά, όταν δουλεύουν οι τράτες καθώς και με τα γρι-γρί, οπότε η τιμή τους κατά κιλό είναι πολύ χαμηλή. Το κρέας τους είναι πολύ νόστιμο, ειδικά αν πριν το μαγείρεμα αφαιρεθεί το κεφάλι, επειδή πικρίζει αρκετά. Αλιεύονται επίσης και για δόλωμα μεγαλύτερων ψαριών.
Στο εμπόριο φέρονται είτε ως νωποί, είτε ως παστωμένοι καλούμενοι αντζούγιες, ή και επεξεργασμένοι ακέφαλοι σε φέτες, σε κατάψυξη, ή σε κονσέρβες.

Η αλιεία του γαύρου στις ελληνικές θάλασσες, από στατιστική άποψη, παρακολουθείται. Συγκεκριμένα το 2001 αλιεύθηκαν 10.770 τόνοι, το 2002 9.975 τόνοι και το 2003 13.780 τόνοι. Οι γαύροι αποτελούν το 1/10 του συνόλου των ετησίων αλιευμάτων των ελληνικών θαλασσών και έρχονται σε ποσότητα αλιεύματος δεύτεροι μετά από τις σαρδέλες.

Πηγές
“Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica” τομ.16ος, σελ.227.
Θ. Μαρσέλος “Τα Ψάρια και η τέχνη στο ψάρεμα” Εκδ. Ι. Βασιλείου Αθήνα 1973, σελ.157.
Έλλη Παπαδημητρίου “Ψάρια του Αιγαίου” Εκδ. Ερμής Αθήνα 1978, σελ. 15.
Νεστ. Ανδριανός “Αλιευτικά εργαλεία και μέθοδοι αλιείας” Πειραιάς 1987, σελ.24 κ.ε.
Δελτίο ΕΣΥ (2006)

 

Και μία συνταγή

Γαύρος στο φούρνο με σάλτσα μουστάρδας και ζεστή πατατοσαλάτα
Πεντανόστιμος γαύρος φουρνιστός με σκορδάτη σάλτσα μουστάρδας-λεμονιού σερβιρισμένος με μιαελαφρώς όξινη ζεστή πατατοσαλάτα με ελιές και άρωμα λεμονιού. Μια εύκολη και απλή συνταγή της Ν. Ισμυρνόγλου για ένα νοστιμότατο και υγιεινό πιάτο για το καθημερινό, και όχι μόνο, οικογενειακό τραπέζι!
Υλικά συνταγής
 Για το γαύρο
1 κιλό φρέσκος γαύρος, καθαρισμένος από κεφάλια και εντόσθια
αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι
1/3 φλ. τσαγιού ελαιόλαδο
2 κ.σ. χυμός λεμονιού
1 κ.γ. μουστάρδα
1 σκελίδα σκόρδου, κομμένη σε φετάκια
Για τη πατατοσαλάτα
850 γρ. πατάτες, καθαρισμένες και κομμένες σε μέτρια κομμάτια
1/2 φλ. τσαγιού ελαιόλαδο
10 ελιές Καλαμών (ή άλλες μαύρες ελιές), χωρίς κουκούτσια, χοντροκομμένες
1 κ.σ. φυλλαράκια φρέσκιας ρίγανης, ψιλοκομμένα ή 1 κοφτό κ.γ. ξερή, τριμμένη
1 κοφτό κ.γ. ξύσμα λεμονιού κατά προτίμηση από ακέρωτο, βιολογικό λεμόνι
αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι
2-3 κ.σ. φυλλαράκια μαϊντανού, ψιλοκομμένα, για το γαρνίρισμα

Εκτέλεση συνταγής
Για το γαύρο: Αφαιρείτε από το γαύρο τα κεφάλια και τα εντόσθια, τον ξεπλένετε καλά και τον στεγνώνετε σε χαρτί κουζίνας. Μετά τον απλώνετε σε ένα ταψάκι, που να τον χωράει ακριβώς σε μια στρώση, τον αλατίζετε και τον αφήνετε στο ψυγείο για 15 λ ή μέχρι να τον ψήσετε. Με αυτό τον τρόπο το ψάρι απορροφάει το αλάτι και γίνεται πιο νόστιμο.
Σε ένα μπολ ρίχνετε το λάδι, το λεμόνι, τη μουστάρδα, τα φετάκια σκόρδου και πιπέρι, τα αναμιγνύετε καλά και περιχύνετε το γαύρο στο ταψάκι, φροντίζοντας να πάει παντού το μείγμα. Ψήνετε το γαύρο σας σε καλά προθερμασμένο στους 200 βαθμούς φούρνο για 12-13 λ.
Για τη πατατοσαλάτα: Εν τω μεταξύ, σε μια μέτρια κατσαρόλα, ρίχνετε τις πατάτες και 3/4 φλ. τσαγιού νερό και σκεπάζετε με το καπάκι. Το νερό δεν θα σκεπάσει τις πατάτες, αλλά δεν χρειάζεται να προσθέσετε άλλο γιατί θα μαγειρευτούν με τους υδρατμούς.
Τις βράζετε στην υψηλότερη δυνατή φωτιά για 3 λ, μέχρι να πάρει βράση το νερό, και στη συνέχεια χαμηλώνετε τη φωτιά (στο 2 για κουζίνες με κλίμακα από 1 έως 9, στο 1/2 για κουζίνες με κλίμακα από 1 έως 3) και τις σιγοβράζετε για 20 λ, πάντα με σκεπασμένο το καπάκι.
Δοκιμάζετε με ένα πιρούνι αν έβρασαν και αν «κρατάνε», συνεχίζετε το σιγομαγείρεμα μέχρι να γίνουν. Τις μεταφέρετε με τρυπητή κουτάλα σε ένα μεγάλο μπολ, ρίχνετε το λάδι, τη ρίγανη, το ξύσμα λεμονιού, τις ελιές, αλάτι και φρεσκοτριμμένο πιπέρι και ανακατεύετε απαλά. Μοιράζετε το γαύρο στα πιάτα και τον συνοδεύετε με την πατατοσαλάτα. Πασπαλίζουμε με το μαϊντανό και καλή σας όρεξη!.

https://www.sintayes.gr/

 

Σημείωση: Η νομοθεσία και οι τοπικές απαγορεύσεις μπορεί να αλλάξουν. Ελέγχετε πάντα τις ανακοινώσεις των αρμόδιων αρχών.